Spis treści:
- Początki Rajdu Polski
- Ściganie rozlane na całe południe kraju
- Śląskie tradycje Rajdu Polski
- Garść statystyk
Rajd Polski – historia naszego klasyka
Dziś Rajd Polski nazywany jest zgodnie najważniejszą i najbardziej prestiżową imprezą w polskim motorsporcie. Jego pierwsza edycja odbyła się w 1921 roku, co czyni go drugim najstarszym organizowanym po dziś dzień rajdem po słynnym Monte Carlo (1911). Po raz pierwszy impreza odbyła się pod nazwą Raid Samochodowy i miała swoją bazę w Warszawie. Wygrał wówczas Tadeusz Heyne jadący Dodgem 30. Dalsze perypetie imprezy były różne. Były lata, w których jej organizacja nie była możliwa, jak chociażby w trakcie II Wojny Światowej. Zmagania wznowiono w 1947 roku. W kolejnych latach impreza odbywała się pod różnymi nazwami – m.in. Ogólnopolski Rajd Samochodowy.
Dwudziesta edycja była jedną z przełomowych. Impreza miała już wówczas swoją bazę w Zakopanem. Natomiast po raz pierwszy odbyła się wtedy jako Rajd Polski i po raz pierwszy znalazła się w kalendarzu Rajdowych Mistrzostw Europy – najważniejszego wówczas cyklu rajdowego na świecie. W kolejnych latach bazą był Kraków. Wiemy, że już w tamtym okresie impreza przejeżdżała m.in. przez Śląsk. Nie każdy ma tego świadomość, natomiast rajdy wyglądały wówczas zupełnie inaczej. W trakcie tego samego etapu zawodnicy mogli mierzyć się na próbach w Małopolsce, Śląsku oraz na Dolnym Śląsku. Baza rajdu miała tutaj mniejsze znaczenie, bo odcinki specjalne były rozgrywane niemal na całym południu kraju. Dla przykładu w 1965 roku – w piątek 6 sierpnia o godzinie 2:58 zawodnicy walczyli na odcinku Wetlina – Ustrzyki Górne w Bieszczadach. O godzinie 15:20 byli już na odcinku Malinka – Głębce na południu Śląska, aby tuż po północy dnia kolejnego ścigać się na dolnośląskich próbach, m.in. Walim – Rościszów.
Ogólnopolska rywalizacja
W 1973 roku Rajd Polski stał się częścią pierwszego, historycznego sezonu Rajdowych Mistrzostw Świata. Najlepsi kierowcy globu rywalizowali wówczas na południu naszego kraju w dniach 12-15 lipca. A więc w terminie bardzo podobnym, do tegorocznego. Absolutnie nikogo nie zdziwi fakt, że rywalizacja odbywała się wtedy również na Śląsku. I co ciekawe – w harmonogramie były m.in. odcinki Międzybrodzie – Straconka oraz w drugą stronę, Straconka – Międzybrodzie. Mowa tutaj o próbie, którą dzisiaj znamy pod nazwą Przegibek (od nazwy przełęczy na drodze Straconka – Międzybrodzie) i która znalazła się w harmonogramie 82. Rajdu Polski 2026! Jak zatem widzimy, Śląsk również ma historię bezpośrednio związaną z najważniejszym i najbardziej prestiżowym wydarzeniem motorsportowym w naszym kraju.
Rok 1975 to pierwsza edycja, której bazą był Wrocław i bardzo trudne, górzyste, dolnośląskie odcinki. Później na liście miast-organizatorów pojawił się jeszcze Kraków oraz Kłodzko. Natomiast w 2005 roku rozpoczął się szutrowy etap tej historii, a bazę przeniesiono do Mikołajek. Właśnie na Mazurach rozegrano 20 poprzednich edycji naszego rodzimego klasyka. Natomiast w 2026 roku nadeszła pora na kolejną zmianę. Rajd Polski powraca do swoich korzeni, a więc na asfalt. Powraca tam, gdzie w przeszłości bywał już wielokrotnie, czyli na Śląsk, a jego nową bazą są Katowice.
Rajd Polski – garść statystyk
Kto najczęściej wygrywał Rajd Polski? Liderem w tej klasyfikacji jest Sobiesław Zasada z czterema triumfami. Natomiast w tym roku wynik ten wyrównać może Kajetan Kajetanowicz, który do tej pory zwyciężał trzykrotnie – tyle samo, co Robert Droogmans, Krzysztof Hołowczyc oraz Antonio Zanini. Zasada najczęściej stawał też na podium polskiego klasyka – aż dziewięciokrotnie. Co ciekawe – dosyć daleko w tej klasyfikacji jest Kajetanowicz. Jego trzy triumfy to jednocześnie… jedyne trzy miejsca na podium. Więcej w tej statystyce mają chociażby Leszek Kuzaj oraz Miko Marczyk – po cztery edycje zakończone na podium.
Jeśli chodzi o liczbę startów, najwięcej w Rajdzie Polski ma ich Marek Ryndak – aż 28. Wydaje się, że w czołówce jedynym zawodnikiem, który mógłby poprawić swoją statystykę, jest Grzegorz Grzyb. On w polskim klasyku startował 19 razy i zajmuje pod tym względem trzecie miejsce – za Ryndakiem oraz Krzysztofem Hołowczycem. Natomiast popularny Hołek ma na swoim koncie najwięcej wygranych odcinków specjalnych w Rajdzie Polski – aż 76. Hołowczyc przewodzi również w innej ciekawej statystyce – jest bowiem najstarszym zwycięzcą rajdu w historii. W 2005 roku wygrywając imprezę miał dokładnie 43 lata i 8 dni. Najmłodszym zwycięzcą jest z kolei Nikołaj Griazin. On triumfując w 2018 roku miał 20 lat, 11 miesięcy i 16 dni. Choć pewnie nie jest to najbardziej realistyczny scenariusz, jedna z tych statystyk może być w tym roku wymazana. Starsi niż Hołowczyc w momencie ostatniego triumfu są dziś chociażby Kajetan Kajetanowicz, czy Jarosław Szeja. Młodszy od Griazina jest na przykład Adrian Rzeźnik.
Zdjęcie główne: @World / Red Bull Content Pool
